PATENT
Ülkemizde patent kavramı hızlı bir şekilde
yaygınlaşmaktadır. Gerçektende Türk Patent
Enstitüsü verileri incelendiğinde hergeçen
gün patent başvuru sayılarının arttığı
gözlenmektedir. Avrupayla mukayese
edilemeyecek kadar patent sayımızın az
olmasına rağmen, hızla artan sayı gelecek
hakkında ümidimizi korumamızı sağlamaktadır.
Gerçekten
de bir ülkenin gelişmişliğinin göstergelerinden
biri olan patent başvuru sayısıdır ve hergeçen
gün ibre yukarı olacak şekilde bu sayı
artmaktadır. Burada buluşçulara ve AR-GE
faaliyetinde bulunan ve bu kişiler tarafından
sıkça sorulan sorular ve cevapları yer
almaktadır.
Marka, patent
ve endüstriyel tasarım arasındaki fark
nedir?
Sınai mülkiyet hakları üç ana başlıktan
oluşur. Markalar, patentler ve endüstriyel
tasarımlar. Bunun haricinde başkaca bir hak
söz konusu değildir. Bu üç kavram sürekli
olarak birbirine karıştırılmaktadır.
Patentler teknolojik buluşlardır,
Endüstriyel tasarımlar, bir ürünün özellikle
gözle algılanan dizaynlarıdır. Markalar ise
bu ürünler üzerine konulan kelimelerdir.
Bir ürün hem endüstriyel tasarım hem patent
konusu olabilir. Fakat Marka ile patentin
birbiriyle hiç ilgisi yoktur.
Düşünce bazında
bir projem var. Projeme patent alabilir
miyim?
Genelde kamu oyunda bir fikre dahi patent
alınabileceği kanaati yaygındır. Safi bir
fikre dayanan yeniliklerin patent alarak
korunması mümkün değildir. Zaten insan
düşüncesine ipotek koymakta mümkün değildir.
Korunmak istenilen teçhizat veya usul
mutlaka üretilebilirliği olan bir projeye
dayanmalıdır. Sanayi alanında
üretilebilirliği olmayan veya
üretilebilirliği ispat eden projeler olmadan
bir fikre patent almak sözkonusu değildir.
Projeye dayanan bir buluşun dahi üç yıl
içerisinde uygulamaya konma zorunluluğu
vardır.
Patent alınarak
korunan bir bir buluş, sürekli olarakl mı
yoksa belirli bir zaman için mi korunur?
Patentlerin koruma süresi sınırlıdır. Bu
süre patent çeşidine göre değişir. Bu süre,
incelemeli patent için 20, incelemesiz
patent için 7, faydalı model için 10 yıldır
ve tekrar yenilenerek uzatılması mümkün
değildir. Bu sürelerin dolmasına müteakip
korumanın gerçekleştirildiği ülkelerde
isteyen herkes ürünü üretebilir.
Yurt dışında
üretilen fakat ülkemizde üretilmeyen veya
ihraç edilmeyen bir ürün için patent alırsam
tüm hakları bana ait olur mu?
Bu düşünce tamamıyla yanlıştır. Bir patent
başvurusunda aranılan temel özelliklerden
biri yeniliktir. Patent başvurusunda
yenilik, ulusal bazda değil uluslararası
bazda değerlendirilir. Ayrıca böyle bir
işlem yapmak kendini haksız yere hak
sahibiymiş gibi göstermeye çalışıldığından
dolayı suçtur.
Patent
başvurumda buluşumu tüm açıklığıyla anlatmam
gerekir mi?
Patentler, buluşun kamuya herhangi bir
tereddüde mahal vermeyecek şekilde
açıklanması şartı ile verilen koruma
belgeleridir. Buluşu ortaya koyan tarifname,
buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda
uzman olan bir kişi tarafından buluşun
uygulanabilmesini sağlayacak nitelikte açık
ve yeterli yazılmalıdır. Zaten bu açıklıkta
yazılmaz ise herhangi bir taklit durumunda
mukayese yapıcı bilirkişi raporunu
düzenleyemeyecektir.
Bir başvuru ile
patentim tüm ülkelerde korunur mu?
Tüm sınai mülkiyet hakları (marka,
endüstriyel tasarım, patent, faydalı model)
sadece ve sadece başvuruldukları ülkelerde
korunurlar. Türkiye'de yapılan bir başvuru
sadece Türkiye'de korunur. Bir başvuruyla
birçok ülkede koruma sağlayan başvuru
sistemleri vardır. Bu başvuru sisteminde de
başvuru yapılacak ülkeler seçilir ve ulusal
ofislerine patent dosyası gönderilir. Söz
konusu başvuru sisteminde seçilmeyen
ülkelerde ve o ülkeye patent dokümanı
verilmediğinde geçerliliği söz konusu
değildir.
Patentin
devamlılığı için bir kez başvurmam yeterli
midir? Başkaca bir işleme gerek var mıdır?
Patenti koruma altına almak için başvuru
yapmak yeterlidir fakat korumayı devam
ettirmek için her yıl patent başvurusunun
yapıldığı vade tarihinden önce yıllık
yenileme (sicile kayıt) harcının yatırılması
zorunludur. Bu ücret yatırılmaz ise cezalı
ödeme süresine girer, yine yatırılmaz ise
başvuru geri çekilmiş sayılır, dosya kapanır
ve koruma biter.
Bir patent
üzerinde ölçü, görünüm değişikliği yaparsam,
patentli ürünü üretebilir hatta kendim ayrı
bir patent alabilir miyim?
Bir patent başvurusu ile korunan bir buluş
üzerinde ölçü değişikliği veya şekil
değişikliği yapmak, o patentin koruma
sahasına çıkıldı manasına gelmez. Bu tür bir
düşünce Ar-Ge faaliyetlerine gerekli yatırım
ve ilgiyi göstermeyen sanayicinin genel
kanaatidir. Büyükler için yapılmış patentli
bir otomobilin çocuklar için küçültülerek
üretilmesi hiçbir yenilik ifade etmediği
gibi, bir önceki patentli ürününde taklidi
manasına gelmektedir.
Patent tescili hakkında burada
cevabını bulamadığınız bir sorunuz veya
kafanıza takılan herhangi bir husus varsa
bize İletişim Formu ile bildirebilirsiniz.
|